Μια ομάδα saildrone του 4ου αμερικανικού στόλο
Στη Βαλτική εμφανίζονται τα saildrone, ιστιοφόρα χωρίς πλήρωμα που χρησιμοποιούνται για ναυτική επιτήρηση. Δείτε τι αλλάζει για τους ιστιοπλόους.
Στη Βαλτική φτάνουν τα ιστιοφόρα χωρίς πλήρωμα
Τα τελευταία χρόνια η Βαλτική έχει αλλάξει. Για τους ιστιοπλόους παραμένει μια από τις πιο πολυσύχναστες θάλασσες της Ευρώπης, με κοντινά λιμάνια και γενικά προβλέψιμες συνθήκες, αλλά το γεωπολιτικό πλαίσιο άρχισε να επηρεάζει και αυτή τη φαινομενικά ήρεμη θάλασσα. Με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αύξηση των εντάσεων μεταξύ Ρωσίας και χωρών του ΝΑΤΟ, η στρατιωτική παρουσία έχει αυξηθεί και εμφανίστηκαν νέα μέσα επιτήρησης, μεταξύ των οποίων τα λεγόμενα ιστιοφόρα χωρίς πλήρωμα, ή saildrone.
Πρόκειται για αυτόνομα σκάφη, περίπου δέκα μέτρων, που μοιάζουν με μικρά ιστιοφόρα αλλά στην πραγματικότητα είναι ρομποτικές πλατφόρμες σχεδιασμένες να παραμένουν στη θάλασσα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Εξοπλισμένα με ραντάρ, κάμερες, αισθητήρες και συστήματα ανάλυσης δεδομένων, μπορούν να παρακολουθούν τη ναυτιλιακή κίνηση και να συλλέγουν πληροφορίες για τη μετακίνηση πλοίων. Ο σκοπός τους είναι η βελτίωση της ναυτικής επιτήρησης και η ανίχνευση ύποπτων δραστηριοτήτων, όπως αυτές που σχετίζονται με τον λεγόμενο “σκιώδη στόλο”, τον στόλο δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να παρακάμψει διεθνείς κυρώσεις.
Η Δανία είναι μία από τις χώρες που δοκιμάζουν αυτό το σύστημα. Σε δοκιμές στη Βαλτική, ορισμένα από αυτά τα σκάφη λειτούργησαν συνεχώς, παρακολουθώντας την περιοχή και αναγνωρίζοντας εκατοντάδες σκάφη καθημερινά, συμπεριλαμβανομένων προσομοιωμένων στόχων κατά τη διάρκεια στρατιωτικών ασκήσεων και πραγματικών πλοίων στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Για τους ιστιοπλόους που πλέουν σε αυτά τα νερά, η παρουσία αυτών των πλατφορμών δεν αποτελεί άμεσο κίνδυνο, αλλά εισάγει νέα στοιχεία στη ναυτιλιακή κίνηση. Τα saildrone έχουν σχεδιαστεί για να λειτουργούν αυτόνομα και είναι ενσωματωμένα στα συστήματα ελέγχου των ναυτικών δυνάμεων που τα χρησιμοποιούν. Μπορούν να εντοπίζουν σκάφη ακόμη και όταν τα συστήματα αναγνώρισης AIS είναι απενεργοποιημένα, χάρη στον συνδυασμό ραντάρ, αισθητήρων και αυτόματης ανάλυσης δεδομένων.
Ένα ενδιαφέρον σημείο αφορά τη σχέση τους με την πολιτική ναυσιπλοΐα. Θεωρητικά, αυτές οι μονάδες ακολουθούν τους ίδιους κανόνες προτεραιότητας που προβλέπει ο διεθνής κανονισμός για την αποφυγή συγκρούσεων στη θάλασσα. Αν χρειαστεί, μπορούν να επικοινωνηθούν μέσω ραδιοφώνου στο κανάλι 16, όπως κάθε άλλο πλοίο, αν και η αλληλεπίδραση με ένα αυτόνομο μέσο παραμένει κάτι ασυνήθιστο για τους ιδιώτες ιστιοπλόους.
Πίσω από τη διάδοση αυτών των τεχνολογιών υπάρχει επίσης η αυξανόμενη προσοχή προς τις υποθαλάσσιες υποδομές της Βαλτικής. Τα τελευταία χρόνια, τα καλώδια δεδομένων και οι αγωγοί που διασχίζουν τη θάλασσα έχουν γίνει ευαίσθητοι στόχοι και διάφορες κυβερνήσεις έχουν αρχίσει να επενδύουν σε μόνιμα συστήματα παρακολούθησης. Τα saildrone, που κινούνται με τον άνεμο και είναι εξοπλισμένα με βοηθητικούς κινητήρες και ηλιακά πάνελ, μπορούν να παραμένουν στη θάλασσα για μήνες και να καλύπτουν μεγάλες περιοχές χωρίς τη συνεχή χρήση στρατιωτικών πλοίων.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι όποιος πλεύσει στη Βαλτική τις επόμενες σεζόν μπορεί να συναντήσει κάτι που μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε: ένα ιστιοφόρο χωρίς πλήρωμα που διασχίζει ήσυχα τη διαδρομή. Δεν αποτελεί σήμα κινδύνου, αλλά ένδειξη ότι ακόμη και μια από τις πιο πολυσύχναστες θάλασσες για τους ευρωπαίους ιστιοπλόους γίνεται μέρος ενός ευρύτερου σκηνικού, όπου η ιδιωτική ναυσιπλοΐα συνυπάρχει με νέες τεχνολογίες επιτήρησης και αυξημένη στρατιωτική παρουσία.
Ποιος ξέρει πότε θα συναντήσουμε το πρώτο saildrone στο Αιγαίο;