Στο νέο του βιβλίο, , ο Topol ερευνητής γιατρός λέει κάτι πολύ απλό αλλά ταυτόχρονα ανατρεπτικό: το πώς θα γεράσουμε δεν είναι μόνο θέμα γονιδίων ή τύχης. Σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τις καθημερινές μας επιλογές.
Την προσέγγισή του την ονομάζει «Lifestyle+». Δηλαδή τρόπος ζωής… συν κάτι ακόμα. Το «+» αφορά τις νέες τεχνολογίες και την προληπτική ιατρική. Όμως η βάση είναι απολύτως πρακτική: τι τρώμε, πόσο κινούμαστε, πώς κοιμόμαστε και πόσο εκτεθειμένοι είμαστε σε επιβλαβείς παράγοντες του περιβάλλοντος.
Το φαγητό δεν είναι απλώς θερμίδες
Ο Topol είναι ξεκάθαρος: τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι σοβαρό πρόβλημα. Δεν τα θεωρεί απλώς «κακές επιλογές», αλλά ουσίες που μπερδεύουν τον οργανισμό μας. Διαταράσσουν την επικοινωνία εντέρου και εγκεφάλου, αυξάνουν τη φλεγμονή και συνδέονται με καρδιοπάθειες, διαβήτη και άνοια.
Αντίθετα, η Μεσογειακή διατροφή παραμένει η πιο ασφαλής και επιστημονικά τεκμηριωμένη επιλογή. Ελαιόλαδο, όσπρια, λαχανικά, φρούτα, ξηροί καρποί, φυτικές ίνες. Τίποτα περίπλοκο. Μάλιστα, αναφέρει ότι ακόμη και μισή κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο την ημέρα έχει συνδεθεί με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από άνοια. Μικρές, σταθερές συνήθειες κάνουν μεγάλη διαφορά.
Η άσκηση είναι το πιο δυνατό «φάρμακο»
Για τον Topol, η κίνηση είναι ίσως η πιο ισχυρή παρέμβαση που διαθέτουμε. Αναφέρει τον συνεργάτη του , ο οποίος λέει χαρακτηριστικά ότι ένα λεπτό άσκησης μπορεί να «αγοράσει» αρκετά λεπτά ζωής ειδικά όταν πρόκειται για πιο έντονη δραστηριότητα.
Δεν αρκεί όμως μόνο το περπάτημα ή το τρέξιμο. Η μυϊκή δύναμη παίζει τεράστιο ρόλο. Μετά τα 50, η μυϊκή μάζα μειώνεται φυσιολογικά. Αν δεν κάνουμε προπόνηση αντίστασης ή βάρη, η απώλεια αυτή επιταχύνεται. Και αυτό δεν επηρεάζει μόνο τη δύναμη, αλλά και τον μεταβολισμό, την ισορροπία, ακόμα και τη γνωστική λειτουργία.
Με απλά λόγια: το σώμα μας χρειάζεται πρόκληση για να παραμείνει «νέο».
Ο ύπνος είναι καθαρισμός εγκεφάλου
Ο Topol εξηγεί ότι κατά τη διάρκεια του βαθέος ύπνου ο εγκέφαλος ενεργοποιεί ένα σύστημα καθαρισμού που απομακρύνει άχρηστες και δυνητικά τοξικές ουσίες, όπως το β-αμυλοειδές. Αν δεν κοιμόμαστε αρκετά ή ποιοτικά, αυτή η διαδικασία δεν λειτουργεί σωστά.
Οι περίπου επτά ώρες ύπνου φαίνεται να είναι το ιδανικό για τους περισσότερους ανθρώπους. Και εδώ ισχύει το μέτρο: ούτε πολύ λίγο, ούτε υπερβολικά πολύ.
Δεν φταίει μόνο ο τρόπος ζωής αλλά και το περιβάλλον
Η προσέγγιση «Lifestyle+» δεν αγνοεί τις εξωτερικές απειλές. Ο Topol μιλά για τα μικροπλαστικά και τα λεγόμενα «παντοτινά χημικά» (PFAS), που έχουν βρεθεί να συσσωρεύονται στο σώμα μας. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα μικροπλαστικά εντοπίζονται ακόμη και στον εγκέφαλο, και μάλιστα σε υψηλότερα επίπεδα σε άτομα με άνοια.
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα, αλλά μπορούμε να μειώσουμε την έκθεση όπου είναι εφικτό.
Το «+» της τεχνολογίας
Εκεί που ο Topol γίνεται ιδιαίτερα αισιόδοξος είναι στο μέλλον της προληπτικής ιατρικής. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και της ανάλυσης πρωτεϊνών στο αίμα, οι επιστήμονες μπορούν πλέον να δημιουργήσουν «ρολόγια οργάνων». Δηλαδή να δουν αν η καρδιά, ο εγκέφαλος ή άλλα όργανα γερνούν πιο γρήγορα από τη χρονολογική μας ηλικία πολύ πριν εμφανιστούν συμπτώματα.
Αυτό σημαίνει ότι στο μέλλον ίσως δεν περιμένουμε να αρρωστήσουμε για να δράσουμε. Θα μπορούμε να παρεμβαίνουμε έγκαιρα και πιο στοχευμένα.
Το βασικό μήνυμα
Το μήνυμα του Eric Topol είναι ενθαρρυντικό: δεν είμαστε παθητικοί θεατές της γήρανσης. Με καλύτερη διατροφή, συστηματική άσκηση, ποιοτικό ύπνο και αξιοποίηση της σύγχρονης ιατρικής, μπορούμε να κερδίσουμε όχι απλώς χρόνια ζωής, αλλά χρόνια με ενέργεια, καθαρό μυαλό και αυτονομία.