Ανοιχτή σύγκρουση Τραμπ με τους πετρελαϊκούς μεγιστάνες του Τέξας: «Μας θυσιάζει στο βωμό των συμφερόντων του»
Ανοιχτή σύγκρουση Τραμπ με τους πετρελαϊκούς μεγιστάνες του Τέξας: «Μας θυσιάζει στο βωμό των συμφερόντων του»
Το βενεζουελάνικο στοίχημα του Τραμπ προκαλεί ρήξη με τη βάση του
Η επιθετική στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ για άνοιγμα της βενεζουελάνικης πετρελαϊκής βιομηχανίας στις αμερικανικές εταιρείες ενδεχομένως με κρατικές εγγυήσεις και φορολογικές ενισχύσεις προκαλεί σεισμική ρήξη με τους παραγωγούς σχιστολιθικού πετρελαίου του Τέξας, που αποτέλεσαν τη χρηματοδοτική ραχοκοκαλιά της επανεκλογής του.
Η αντίδραση των ανεξάρτητων πετρελαϊκών επιχειρηματιών είναι εκρηκτική: κατηγορούν τον πρόεδρο ότι τους «στέλνει στον πάγκο του χασάπη», θυσιάζοντας την αμερικανική ενεργειακή παραγωγή για βραχυπρόθεσμα πολιτικά οφέλη και χαμηλότερες τιμές στα πρατήρια.
Η συνάντηση που αποκαλύπτει τη διχόνοια
Σήμερα, Παρασκευή 9 Ιανουαρίου, ο Τραμπ προγραμματίζει συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τους διευθύνοντες συμβούλους των μεγαλύτερων πετρελαϊκών κολοσσών της χώρας. Ωστόσο, στη λίστα των προσκεκλημένων δεν περιλαμβάνονται οι επικεφαλής των κρίσιμων ανεξάρτητων εταιρειών γεώτρησης σχιστολιθικού πετρελαίου αυτών που κυριολεκτικά μετέτρεψαν τις ΗΠΑ στη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγό δύναμη παγκοσμίως.
«Μιλάμε για κυβέρνηση που μας μαχαιρώνει στην πλάτη», δήλωσε υψηλόβαθμο στέλεχος ενός από τους σημαντικότερους ομίλους σχιστολιθικού της χώρας, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Τα σχέδια αυτά είναι ευθέως αντίθετα προς τα συμφέροντα των Αμερικανών παραγωγών. Αν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αρχίσει να παρέχει κρατικές εγγυήσεις σε πολυεθνικές για να αυξήσουν την πετρελαϊκή παραγωγή στη Βενεζουέλα, θα είμαι απολύτως έξαλλος».
Η οικονομική πίεση στη βιομηχανία Shale
Η επιχειρηματολογία των παραγωγών σχιστολιθικού δεν στερείται βάσης. Η βιομηχανία βρίσκεται ήδη σε καθεστώς έντονης πίεσης:
Οι εταιρείες σχιστολιθικού χρειάζονται τιμές άνω των 60 δολαρίων ανά βαρέλι για το West Texas Intermediate (WTI), τον αμερικανικό δείκτη αναφοράς, προκειμένου να παραμείνουν κερδοφόρες. Η τιμή όμως κατρακύλησε κάτω από τα 56 δολάρια αυτή την εβδομάδα, ενώ η Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ (EIA) προβλέπει μέσο όρο μόλις 51 δολαρίων το βαρέλι για ολόκληρο το 2026.
Αυτές οι προβλέψεις έγιναν πριν από την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας Τραμπ για τη Βενεζουέλα, που ανοίγει την προοπτική μαζικής εισροής νέας προσφοράς στην παγκόσμια αγορά.
Το πρόβλημα επιτείνεται από τη φύση της παραγωγής σχιστολιθικού: η εξόρυξη απαιτεί συνεχή γεώτρηση για να διατηρηθεί ή να αυξηθεί η παραγωγή. Χωρίς επαρκή κερδοφορία, οι εταιρείες αναγκάζονται να «παγώνουν» γεωτρήσεις.
Ήδη, ο αριθμός των ενεργών πετρελαϊκών εξεδρών στις ΗΠΑ έπεσε σε μόλις 412 την περασμένη εβδομάδα, μειωμένος κατά 15% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με δεδομένα της Baker Hughes. Η EIA προβλέπει ότι η αμερικανική παραγωγή, που βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα περίπου 13 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, θα μειωθεί κατά περίπου 100.000 βαρέλια την ημέρα το 2026 η πρώτη ετήσια πτώση μετά την πανδημία του COVID-19.
Η αίσθηση προδοσίας στο MAGA Movement
Ο Kirk Edwards, διευθύνων σύμβουλος της Latigo Petroleum, ιδιωτικής εταιρείας με έδρα την Odessa του Τέξας, που είχε συνεισφέρει χρηματικά στην προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ, εξέφρασε ανοιχτά την απογοήτευσή του:
«Το μήνυμα που μας στέλνει η διοίκηση είναι καθαρό: προτιμούν να ξοδέψουν αμερικανικά δολάρια για να στηρίξουν πετρελαϊκές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα παρά να υποστηρίξουν τις ήδη υφιστάμενες εγχώριες ανεξάρτητες επιχειρήσεις μας. Αυτό δεν είναι "America First" είναι "America Last"».
Η οργή στον κλάδο αντανακλά ευρύτερη δυσαρέσκεια μέσα στο κίνημα MAGA, με πολλούς υποστηρικτές να αισθάνονται ότι ο Τραμπ παραμελεί το θεμελιώδες σύνθημα του «Η Αμερική πρώτα».
Ο πρόεδρος είχε πραγματοποιήσει πολλαπλές επισκέψεις στο Τέξας το 2024, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια δολάρια από τους βαθύπλουτους πετρελαϊκούς μεγιστάνες της πολιτείας. Τώρα, πολλοί από αυτούς περιγράφουν κατ' ιδίαν την πολιτική του για τη Βενεζουέλα ως «προδοσία».
Οι νικητές: οι πολυεθνικοί κολοσσοί
Η στρατηγική Τραμπ έχει σαφείς νικητές και ηττημένους. Μόνο οι μεγαλύτεροι ενεργειακοί όμιλοι ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips διαθέτουν την πρόσβαση στα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια κεφαλαίων, τις μεγάλες νομικές ομάδες, τις πολιτικές διασυνδέσεις και τις ασφαλιστικές δυνατότητες που απαιτούνται για να επενδύσουν στη Βενεζουέλα με τους γεωπολιτικούς της κινδύνους.
Για τους μικρότερους και μεσαίους ανεξάρτητους παραγωγούς, μια αναζωογονημένη βενεζουελάνικη πετρελαϊκή βιομηχανία σημαίνει μόνο ένα πράγμα: επιδείνωση της υπερπροσφοράς και περαιτέρω πτώση των τιμών.
«Όλα αυτά δείχνουν καθαρά το πλεονέκτημα του να είσαι μεγάλος παίκτης», σχολίασε ο Maynard Holt, διευθύνων σύμβουλος της ενεργειακής συμβουλευτικής Veriten με έδρα το Houston. «Πολλές από τις ευκαιρίες που προκύπτουν πλέον είτε αφορούν τη Βενεζουέλα, την Αλγερία ή κάποια άλλη γεωπολιτικά περίπλοκη περιοχή μπορούν να τις εξετάσουν σοβαρά μόνο οι μεγάλες πολυεθνικές».
Η αμφιλεγόμενη πρόταση για κρατικές επιδοτήσεις
Τα σχόλια του Τραμπ αυτή την εβδομάδα ότι οι Αμερικανοί φορολογούμενοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αποζημίωση μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων που επενδύουν στη Βενεζουέλα προκάλεσαν ακόμη μεγαλύτερη θύελλα αντιδράσεων.
«Δεν θα έπρεπε ποτέ να επιδοτήσουμε πολυεθνικούς κολοσσούς για να αναβαθμίσουν τις υποδομές της Βενεζουέλας και να αναπτύξουν τα αποθέματά της για δικό τους κέρδος», δήλωσε άλλο κορυφαίο στέλεχος του κλάδου σχιστολιθικού.
«Ο Τραμπ δεν ενδιαφέρεται αν οι μικρότερες εταιρείες "τρυπήσουν τον δρόμο τους προς την καταστροφή"», πρόσθεσε με πικρία. «Δεν δίνει δεκάρα αν χρεοκοπήσουμε».
Η χρηματιστηριακή αντίδραση
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Οι μετοχές των κορυφαίων ανεξάρτητων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών κατρακύλησαν αυτή την εβδομάδα, καθώς οι επενδυτές πόνταραν ότι η άνοδος της βενεζουελάνικης παραγωγής θα τις πλήξει σοβαρά:
- Diamondback Energy: Απώλειες έως 9%
- APA Corp : Απώλειες έως 9%
- Devon Energy : Απώλειες έως 9%
«Κάποιος που κοιτάζει αυτές τις μετοχές σήμερα σκέφτεται: Γιατί να τις κατέχω, αν σε λίγα χρόνια θα ανταγωνίζονται τη Βενεζουέλα για να προμηθεύσουν πετρέλαιο στα δικά μας διυλιστήρια;» σχολίασε ο Edwards.
Η γεωπολιτική διάσταση: ΟΠΕΚ και Σαουδική Αραβία
Το πρόβλημα για τους Αμερικανούς παραγωγούς δεν περιορίζεται στη Βενεζουέλα. Οι εξαγωγείς του ΟΠΕΚ, με πρώτη τη Σαουδική Αραβία, αυξάνουν σταδιακά την παραγωγή τους τους τελευταίους μήνες, προκαλώντας νέο συναγερμό στο Τέξας.
Η Σαουδική Αραβία έχει εξαπολύσει δύο «πολέμους τιμών» μέσα σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο από μία δεκαετία (2014-2016 και 2020), με στόχο να ανακτήσει μερίδιο αγοράς από τους Αμερικανούς παραγωγούς σχιστολιθικού. Η τρέχουσα αύξηση παραγωγής από τον ΟΠΕΚ εγείρει φόβους για μια τρίτη τέτοια αναμέτρηση.
«Νομίζω ότι είναι απολύτως δικαιολογημένη η ενόχληση του αμερικανικού σχιστολιθικού», παρατήρησε ο Dan Pickering, ιδρυτής της Pickering Energy Partners. «Όχι μόνο επειδή μπορεί να αυξηθεί η παραγωγή της Βενεζουέλας, αλλά επειδή η κυβέρνηση των ΗΠΑ, θεωρητικά, θα την επιδοτήσει με χρήματα φορολογουμένων».
Πρόσθεσε: «Αυτοί οι άνθρωποι ήδη ανησυχούν για τις τιμές του πετρελαίου. Ζουν σε μια χώρα όπου ο πρόεδρος τους θέλει ενεργά να πέσει η τιμή του προϊόντος που παράγουν».
Η στρατηγική Τραμπ: φθηνή βενζίνη για τις ενδιάμεσες εκλογές
Οι πολιτικοί υπολογισμοί πίσω από την κίνηση είναι προφανείς. Η τιμή του αργού έχει υποδιπλασιαστεί από τα μέσα του 2022, όταν το WTI ξεπέρασε τα 120 δολάρια το βαρέλι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι τιμές της βενζίνης στα αμερικανικά πρατήρια έχουν πέσει γύρω στα 2,80 δολάρια το γαλόνι.
Καθώς ο Τραμπ κοιτάζει προς τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου 2026, θέλει τιμές αργού κοντά στα 50 δολάρια το βαρέλι και βενζίνη κάτω από τα 2 δολάρια το γαλόνι επίπεδα που θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά τις πιθανότητες των Ρεπουμπλικανών.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, δήλωσε την Πέμπτη στο Fox News ότι η είσοδος των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών στη Βενεζουέλα θα μπορούσε να αυξήσει την παραγωγή της έως και κατά 50% στα 1,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέσα σε μόλις 12 μήνες.
«Νομίζω ότι θα δείτε σημαντικά μεγαλύτερη καθοδική πίεση στην τιμή της βενζίνης», τόνισε.
Το μέλλον: μια βιομηχανία σε κρίση
Για την αμερικανική βιομηχανία σχιστολιθικού πετρελαίου, οι προοπτικές φαντάζουν ζοφερές. Η συνεχιζόμενη πίεση στις τιμές σημαίνει:
- Περισσότερες αναστολές γεωτρήσεων και μείωση παραγωγής
- Πιθανές χρεοκοπίες μικρότερων και μεσαίων εταιρειών
- Απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας στο Τέξας και άλλες πετρελαιοπαραγωγές πολιτείες
- Αύξηση συγκεντρώσεων καθώς οι μεγάλοι εξαγοράζουν τους μικρούς
- Μείωση της ενεργειακής ανεξαρτησίας των ΗΠΑ μακροπρόθεσμα
Ταυτόχρονα, οι μεγάλοι πολυεθνικοί όμιλοι βρίσκονται σε στρατηγική θέση ισχύος, με δυνατότητα επέκτασης σε γεωπολιτικά περίπλοκες περιοχές όπως η Βενεζουέλα, η Αλγερία και άλλες χώρες με μεγάλα αναξιοποίητα αποθέματα.
Η σύγκρουση μεταξύ Τραμπ και των πετρελαϊκών συμφερόντων του Τέξας αποκαλύπτει τις βαθιές αντιφάσεις στην ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησής του και τις δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για έναν κλάδο που ήταν μεταξύ των πιο πιστών υποστηρικτών του.