Η αναδίπλωση του Τραμπ: οι ΗΠΑ αλλάζουν γραμμή για τον Μαδούρο

Δεν θεωρείται πλέον αρχηγός καρτέλ ναρκωτικών  Το «Cartel de los Soles» δεν υφίσταται ως ενιαία οργάνωση

Για πέντε ολόκληρα χρόνια το Υπουργείο Δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών κατηγορούσε τον Νικολάς Μαδούρο ότι ηγείται του λεγόμενου Cartel de los Soles, το οποίο παρουσιαζόταν ως μία από τις ισχυρότερες οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών στη Λατινική Αμερική. Σήμερα, ωστόσο, μέσα σε απόλυτη θεσμική σιωπή, η κατηγορία αυτή έχει ουσιαστικά ανακληθεί στα επίσημα έγγραφα που συντάχθηκαν και δημοσιοποιήθηκαν από την γενική εισαγγελέα Παμ Μπόντι. Η αναδίπλωση αυτή συνδέεται άμεσα με ένα δεδομένο που εδώ και χρόνια επισημαίνουν ειδικοί στο οργανωμένο έγκλημα: το εν λόγω καρτέλ, με τη μορφή που περιγραφόταν, απλώς δεν υπάρχει.

Το «Cartel de los Soles» και η αρχική κατηγορία

Στην πρώτη κατηγορία του 2020, αλλά και στη μεταγενέστερη αναθεώρησή της που διατάχθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ τον Ιούλιο του 2025, ο Μαδούρο παρουσιαζόταν ρητά ως ο αδιαμφισβήτητος αρχηγός μιας τεράστιας εγκληματικής οργάνωσης ναρκωτικών. Η οργάνωση αυτή είχε μάλιστα συμπεριληφθεί στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων που η Ουάσινγκτον επικαιροποιεί περιοδικά. Θα ανέμενε κανείς ότι μια τέτοια κλιμάκωση κατηγοριών θα καταλάμβανε κεντρική θέση στο νέο κατηγορητήριο που δημοσιεύθηκε το Σάββατο 3 Ιανουαρίου. Αντιθέτως, η αναφορά απουσιάζει σχεδόν πλήρως: ο Μαδούρο περιγράφεται πλέον ως εξέχον πρόσωπο ενός «διεφθαρμένου και πελατειακού συστήματος» που τροφοδοτείται από ναρκωτικά και παράνομο χρήμα. Από τις 32 αναφορές στο υποτιθέμενο καρτέλ των προηγούμενων εγγράφων, οι αναφορές περιορίζονται σήμερα σε μόλις δύο.

Τι είναι και τι δεν είναι το Cartel de los Soles

Σύμφωνα με τις αναλύσεις των ειδικών, το Cartel de los Soles δεν αποτελεί ενιαία, κάθετα οργανωμένη εγκληματική δομή. Πρόκειται μάλλον για έναν γενικό όρο με τον οποίο στη Βενεζουέλα περιγράφονται διάσπαρτες μικρές εγκληματικές ομάδες, συνδεδεμένες με τμήματα των ενόπλων δυνάμεων και εμπλεκόμενες σε ποικίλες παράνομες δραστηριότητες: από το λαθρεμπόριο καυσίμων και την παράνομη εξόρυξη μέχρι τη διακίνηση ναρκωτικών. Δεν υφίσταται, συνεπώς, μια ενιαία διοικητική ιεραρχία, αλλά ένα άτυπο πλέγμα στρατιωτικών θυλάκων που ρυθμίζουν τις παράνομες συναλλαγές εντός της χώρας χωρίς σαφή οργανική συνοχή.

Ο όρος εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1993, όταν δύο στρατηγοί της αντιναρκωτικής μονάδας του στρατού ερευνήθηκαν για συμμετοχή σε κυκλώματα ναρκωτικών. Ως διοικητές ταξιαρχίας έφεραν έναν ήλιο σε κάθε επωμίδα της στολής τους· από εκεί προέκυψε και η ονομασία, η οποία έκτοτε χρησιμοποιείται λαϊκά για να περιγράψει διεφθαρμένα τμήματα του στρατού.

Η αναδιατύπωση της κατηγορίας

Ακολουθώντας αυτή τη λογική, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ αναπροσάρμοσε και τις κατηγορίες εις βάρος του πρώην προέδρου της Βενεζουέλας. Ο Νικολάς Μαδούρο κατηγορείται πλέον ότι αποκόμισε κέρδη και προσέφερε προστασία σε πολυάριθμους διακινητές ναρκωτικών, οι οποίοι περιγράφονται ως «διεφθαρμένοι πολιτικοί, στρατιωτικοί και αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών, ενταγμένοι σε ένα πελατειακό σύστημα που καθοδηγείται από την κορυφή, με αναφορά στο έμβλημα του ήλιου που φέρουν οι στολές των ανώτατων στρατιωτικών αξιωματούχων της Βενεζουέλας».

Μια τέτοια διατύπωση, ωστόσο, υπονομεύει καθοριστικά τον χαρακτηρισμό του υποτιθέμενου καρτέλ ως τρομοκρατικής οργάνωσης, σηματοδοτώντας μια σαφή  και πολιτικά βαρύνουσα μεταβολή στη στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στον Μαδούρο.

T.K