Υπάρχουν 90.000 καλοί λόγοι για να μην πίνουμε πια από πλαστικά μπουκάλια
Είναι η ποσότητα επιπλέον μικροπλαστικών που εισέρχονται στο σώμα μας κάθε χρόνο, σύμφωνα με μια έρευνα που ανέλυσε περισσότερες από 140 επιστημονικές μελέτες
Η κατανάλωση νερού από πλαστικά μπουκάλια αυξάνει σημαντικά τον αριθμό των μικροπλαστικών που καταπίνουμε.
Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στα νησιά Πι Πι στην Ταϊλάνδη, η Sarah Sajedi εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά της Θάλασσας των Ανδαμάνων. Όταν όμως κατέβασε το βλέμμα της, παρατήρησε ότι η λευκή αμμώδης παραλία ήταν καλυμμένη με πλαστικά απορρίμματα, κυρίως μπουκάλια.
Έπειτα από πολλά χρόνια εργασίας σε μια εταιρεία περιβαλλοντικού λογισμικού, της οποίας ήταν συνιδρύτρια, εκείνη η εμπειρία την ώθησε να γίνει ερευνήτρια. Πάντα ενδιαφερόταν για τη μείωση των αποβλήτων, αλλά τότε συνειδητοποίησε ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η διαχείριση των απορριμμάτων, αλλά κυρίως η ίδια η κατανάλωση.
Ως υποψήφια διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Concordia στον Καναδά, η Sajedi ανέλυσε περισσότερες από 140 επιστημονικές μελέτες για να αξιολογήσει τις επιπτώσεις των πλαστικών μπουκαλιών στο ανθρώπινο σώμα. Από την έρευνά της προκύπτει ότι, ενώ οι άνθρωποι καταναλώνουν κατά μέσο όρο από 39.000 έως 52.000 σωματίδια μικροπλαστικών ετησίως μέσω της τροφής και του πόσιμου νερού, όσοι πίνουν εμφιαλωμένο νερό καθημερινά εισάγουν στον οργανισμό τους σχεδόν 90.000 επιπλέον σωματίδια.
«Το να πίνουμε νερό από πλαστικά μπουκάλια μπορεί να είναι αποδεκτό σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, αλλά όχι στην καθημερινή ζωή», εξηγεί η Sajedi. «Οι άνθρωποι πρέπει να καταλάβουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η οξεία τοξικότητα, αλλά η χρόνια τοξικότητα».
Τι είναι τα μικροπλαστικά και ποιες είναι οι επιπτώσεις τους
Τα μικροπλαστικά είναι πλαστικά σωματίδια με μέγεθος από ένα μικρόμετρο (ένα χιλιοστό του χιλιοστού) έως 5 χιλιοστά. Τα νανοπλαστικά είναι ακόμη μικρότερα, με διαστάσεις κάτω του ενός μικρομέτρου. Αόρατα στο ανθρώπινο μάτι, αυτά τα σωματίδια παράγονται συνεχώς κατά την παραγωγή, την αποθήκευση, τη μεταφορά και την αποσύνθεση των πλαστικών μπουκαλιών.
Οι χαμηλής ποιότητας πλαστικές ύλες, ειδικότερα, τείνουν να απελευθερώνουν μικροσκοπικά θραύσματα λόγω της έκθεσης στο ηλιακό φως, των μεταβολών της θερμοκρασίας και των μηχανικών καταπονήσεων. Σε αντίθεση με άλλα πλαστικά σωματίδια που εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της τροφικής αλυσίδας, εκείνα που προέρχονται από τα μπουκάλια προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία, επειδή καταπίνονται απευθείας με το πόσιμο νερό.
Μόλις εισέλθουν στο ανθρώπινο σώμα, τα μικροπλαστικά μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και να φτάσουν σε ζωτικά όργανα. Η παρουσία τους πυροδοτεί μια χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση και εκθέτει τα κύτταρα σε οξειδωτικό στρες, παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στο ορμονικό σύστημα, να επηρεάσουν την αναπαραγωγική λειτουργία και να βλάψουν το νευρικό σύστημα. Η έκθεση στα μικροπλαστικά έχει επίσης συσχετιστεί με διάφορες μορφές καρκίνου. Παράλληλα, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν ασαφείς, λόγω της έλλειψης εκτεταμένων μελετών και τυποποιημένων μεθόδων μέτρησης.
Οι δυσκολίες στον εντοπισμό
Για τον εντοπισμό μικροπλαστικών και νανοπλαστικών υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, καθεμία με πλεονεκτήματα και περιορισμούς. Ορισμένες επιτρέπουν την ανίχνευση εξαιρετικά μικρών σωματιδίων, αλλά δεν προσδιορίζουν τη χημική τους σύσταση· άλλες αναλύουν με ακρίβεια τα υλικά, αλλά δεν μπορούν να ανιχνεύσουν τα μικρότερα σωματίδια.
Επιπλέον, τα πιο αξιόπιστα και ακριβή εργαλεία είναι εξαιρετικά ακριβά και συχνά εκτός της εμβέλειας πολλών ερευνητικών ιδρυμάτων. Σύμφωνα με τη Sajedi και την ομάδα της, αυτός ο τεχνικός περιορισμός καθιστά δύσκολη τη διεξαγωγή ομοιόμορφων μελετών σε παγκόσμια κλίμακα.
Το πρόβλημα της νομοθεσίας
Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο εργάζονται πάνω σε νέους κανονισμούς για τον περιορισμό των πλαστικών απορριμμάτων. Προς το παρόν, ωστόσο, η νομοθεσία επικεντρώνεται κυρίως σε προϊόντα όπως σακούλες, καλαμάκια και υλικά συσκευασίας. Για τα πλαστικά μπουκάλια, αντίθετα, οι κανόνες παραμένουν ελάχιστοι.
Εκτός από περιβαλλοντικό ζήτημα, η ρύπανση από πλαστικά επηρεάζει και τη δημόσια υγεία. Η διασφάλιση ασφαλούς πόσιμου νερού για όλους είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, αλλά απαιτεί ένα βιώσιμο σύστημα υδροδότησης που δεν βασίζεται στα πλαστικά μπουκάλια.
Η έρευνα της Sajedi, που γεννήθηκε από μια εικόνα στις αμμώδεις παραλίες των νησιών Πι Πι, μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για να δοθεί μορφή σε μια ρύπανση που συνήθως δεν βλέπουμε. Κυρίως, όμως, μπορεί να συμβάλει στην αλλαγή της συλλογικής μας συνείδησης.