Μπριζίτ Μπαρντό: αντίο στη σαγηνευτική και εκρηκτική ηθοποιό που σημάδεψε τη συλλογική φαντασία
Η ζωή, η κινηματογραφική καριέρα και οι έρωτες της ηθοποιού με το χαρακτηριστικό μελαγχολικό βλέμμα
Με την εκρηκτική ομορφιά ενός σχεδόν τέλειου σώματος, τη προκλητική χάρη του προσώπου της με το χαρακτηριστικό σκυθρωπό ύφος και τη συνειδητή της διάθεση για υπέρβαση των κοινωνικών ορίων, η Μπριζίτ Μπαρντό, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 91 ετών, κατέκτησε μια θέση όχι μόνο στην ιστορία του κινηματογράφου αλλά και στην ιστορία των ηθών. Έγινε σύμβολο μιας νέας γυναικείας ταυτότητας ταυτόχρονα αισθησιακής και χειραφετημένης. Το αποτύπωμά της στη συλλογική φαντασία υπήρξε τόσο ισχυρό, ώστε το όνομά της έγινε μέχρι και ρεφρέν σε δημοφιλές βραζιλιάνικο σάμπα.
Γεννημένη στο Παρίσι στις 28 Σεπτεμβρίου 1934 σε αστική οικογένεια (πατέρας της ήταν ο βιομήχανος Λουί «Πιλού» Μπαρντό και μητέρα της η Αν-Μαρί Μουσέλ), η Μπαρντό σπούδασε χορό από μικρή ηλικία. Πολύ νωρίς άρχισε να εργάζεται ως μοντέλο και μόλις στα 15 της χρόνια εμφανίστηκε στο εξώφυλλο του γυναικείου περιοδικού Elle, όπου το όνομά της εμφανίστηκε για πρώτη φορά ως B.B., το ψευδώνυμο που θα τη συνόδευε για πάντα.
Την πρόσεξε ο Ροζέ Βαντίμ, τότε βοηθός σκηνοθέτη του Μαρκ Αλεγκρέ, ο οποίος τη σύστησε στον κινηματογράφο και τη βοήθησε να ξεκινήσει μαθήματα υποκριτικής. Η σχέση τους υπήρξε τόσο ερωτική όσο και καλλιτεχνική. Το κινηματογραφικό της ντεμπούτο έγινε το 1952 με την ταινία Le trou normand, την ίδια χρονιά που, ενηλικιωμένη πλέον, παντρεύτηκε τον Βαντίμ.
Η φήμη της εξαπλώθηκε γρήγορα στη Γαλλία και στο εξωτερικό. Αρχικά σε δευτερεύοντες ρόλους και σύντομα ως πρωταγωνίστρια, συμμετείχε σε πολλές ταινίες, μεταξύ των οποίων Manina, la fille sans voile, Atto d’amore, Tradita, Grandi manovre και άλλες.
Οι πρώτες της εμφανίσεις, συχνά εστιασμένες στην προκλητική της εικόνα, προκάλεσαν σκάνδαλο και άνοιξαν τον δρόμο για την παγκόσμια αναγνώριση. Αυτή ήρθε το 1956 με την ταινία «Και ο Θεός… έπλασε τη γυναίκα», σε σκηνοθεσία Ροζέ Βαντίμ. Η ταινία γνώρισε τεράστια επιτυχία στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, προκαλώντας αντιδράσεις λογοκρισίας που τελικά αύξησαν το ενδιαφέρον του κοινού.
Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται η Ζιλιέτ, μια νεαρή ορφανή με ελεύθερα ήθη και έντονη σεξουαλικότητα, που αναζητά την αγάπη σε ένα ερωτικό τρίγωνο. Η φιγούρα της ενσάρκωνε μια «νέα Εύα»: αντικείμενο ανδρικής φαντασίωσης, αλλά ταυτόχρονα σύμβολο γυναικείας απελευθέρωσης.
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’50 και των αρχών του ’60, η Μπαρντό ταυτίστηκε πλήρως με αυτή την εικόνα, τόσο εντός όσο και εκτός κινηματογραφικών πλατό. Η φήμη της πήρε διαστάσεις φαινομένου στη Γαλλία μιλούσαν για «bardolâtrie». Το στιλ της, με στενά παντελόνια και εφαρμοστά μπλουζάκια, επηρέασε τη μόδα και καθιέρωσε το prêt-à-porter.
Παράλληλα, η ταραχώδης προσωπική της ζωή, γεμάτη έρωτες, γάμους, διαζύγια και ψυχολογικές κρίσεις, βρισκόταν διαρκώς στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Συγγραφείς και φιλόσοφοι ασχολήθηκαν με το φαινόμενο Μπαρντό. Η Σιμόν ντε Μποβουάρ τη μελέτησε ως σύγχρονη ενσάρκωση του «αιώνιου θηλυκού», αναδεικνύοντας την εγγενή της αμφισημία.
Σημαντικοί σταθμοί της καριέρας της υπήρξαν οι συνεργασίες με τους Λουί Μαλ και Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, ιδιαίτερα στις ταινίες Η Ιδιωτική Ζωή και Η Περιφρόνηση, όπου η εικόνα της αποδομήθηκε και επαναπροσδιορίστηκε.
Από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 η κινηματογραφική της πορεία άρχισε να φθίνει, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τη μουσική. Το 1974, σε ηλικία μόλις 40 ετών, ανακοίνωσε την οριστική της αποχώρηση από τον κινηματογράφο. Από τότε αφιερώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ζώων, έναν αγώνα που καθόρισε τη δεύτερη ζωή της.
Το 1996 κυκλοφόρησε την αυτοβιογραφία της «Με λένε B.B.».
Οι έρωτες της Μπαρντό υπήρξαν αμέτρητοι και συχνά θυελλώδεις: Ροζέ Βαντίμ, Ζαν-Λουί Τρεντινιάν, Ζιλμπέρ Μπεκό, Σερζ Γκενσμπούρ, Γκίντερ Ζαξ. Παντρεύτηκε τέσσερις φορές και απέκτησε έναν γιο. Η αδιάκοπη καταδίωξη από τα μέσα ενημέρωσης την οδήγησε σε βαθιές ψυχολογικές κρίσεις και απόπειρες αυτοκτονίας.
Η Μπριζίτ Μπαρντό δεν ήταν απλώς μια σταρ. Υπήρξε σύμβολο εποχής, καθρέφτης κοινωνικών αλλαγών και σημείο καμπής για τη γυναικεία εικόνα στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο και πολιτισμό.