Το επίθετο Πορφυρογέννητος δηλ. γεννημένος στην πορφύρα, προέρχεται από την Πορφύρα, ένα ειδικό δωμάτιο επενδυμένο με πορφυρίτη, (μωβ μάρμαρο) και πορφυρό μετάξι, το οποίο κατασκευάστηκε στο Μέγα Παλάτιον πριν από το έτος 750.
Εκείνη τη χρονιά, η Χαζάρα πριγκίπισσα Τζιτζάκ (αργότερα Ειρήνη), πρώτη σύζυγος του Κωνσταντίνου Ε΄, γέννησε έναν γιο, ο οποίος ονομάστηκε Λέων προς τιμήν του παππού του (Λέων Γ΄).
Αργότερα ο πρίγκηπας Λέων , όταν έγινε αυτοκράτορας, απέκτησε το προσωνύμιο Χάζαρος αλλά και Πορφυρογέννητος ήταν το πρώτο αυτοκρατορικό παιδί που γεννήθηκε μέσα στο δωμάτιο της Πορφύρας !
Από τότε η Πορφύρα έγινε ο χώρος όπου οι αυτοκράτειρες γεννούσαν τα παιδιά τους - όλα έφεραν το προσωνύμιο «Πορφυρογέννητοι», έναν νέο και ευρηματικό τίτλο που στόχευε στη διασφάλιση της δυναστικής αυτοκρατορικής εξουσίας.
Ο τίτλος αυτός καθιερώθηκε για να εξασφαλίζει τη νομιμότητα όλων των παιδιών που γεννιούνταν σε αυτό το δωμάτιο και απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια, καθώς όλοι οι πρίγκιπες και οι πριγκίπισσες που γεννιούνταν εκεί ήταν ιδιαίτερα περιζήτητοι τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Όλοι οι ξένοι ηγεμόνες επιθυμούσαν να παντρευτούν μια πριγκίπισσα από το Πορφυρό Δωμάτιο, (όπου τα βρέφη τυλίγονταν ακόμη και με σπάργανα που έφεραν πορφυρό περίγραμμα).
Μερικοί από τους πρίγκιπες που γεννήθηκαν σε αυτόν τον χώρο κι έγιναν αργότερα αυτοκράτορες, ήταν ο Λέων ΣΤ΄, ο Κωνσταντίνος Ζ΄, ο Βασίλειος Β΄, ο Κωνσταντίνος Η΄, ο Μιχαήλ Ζ΄, και ο Ιωάννης Β΄ Κομνηνός
Η Άννα Κομνηνή περιέγραψε αυτό το δωμάτιο με μεγάλη ακρίβεια, στην Αλεξιάδα της.